SPRAWDŹ PROFESJONALNE SZKOLENIA DLA PRODUKCJI


Jak zadbać o etykę w firmie?

Data publikacji: 2019-04-01

Zdecydowana większość prezesów, menedżerów, a także szeregowych pracowników dba o to,
by w swoich działaniach przestrzegać prawa, a przynajmniej nie naruszać go w sposób ewidentny.
Tyle, że etyka to coś więcej – oznacza przestrzeganie wyższych standardów niż wymagane przepisami minimum.

Definicji etyki jest wiele, jednak potocznie etyka rozumiana jest po prostu jako zbiór zachowań uczciwych, sprawiedliwych, uwzględniających wzajemny szacunek wobec członków określonej społeczności i oczywiście zgodnych z prawem. O ile prawo wyznacza pewne minimalne standardy, które należy spełnić, o tyle etyka wskazuje na wartości, czyli pozytywne aspekty, które uznawane są za moralne i pożądane (np. szacunek wobec innych).

Dotyczy to także etyki biznesu – pewne sytuacje mogą nie podlegać sankcjom z punktu widzenia prawa,
ale jednocześnie mogą już wykraczać poza to, co uznawane jest za etyczne.

- Przykładem mogą być zachowania polegające na absurdalnym „zarządzaniu poprzez konflikt” – mówi Jarosław Marciniak, trener w firmie szkoleniowej Effect Group. - Konflikty nie są zabronione przez prawo, ale mogą łatwo doprowadzić do naruszenia zasad współżycia społecznego, godności osobistej, czy też skutkować przemocą psychiczną. Osoby, które celowo wywołują konflikty, zazwyczaj nie mają świadomości, jak łatwo stracić nad nimi kontrolę. Tego typu manipulacje stanowią zaprzeczenie zarządzania zgodnego z etyką – podkreśla.

Korupcja – nie zawsze oczywista

Gdy myślimy o działaniach nieetycznych, jednym z pierwszych skojarzeń może być korupcja. W powszechnym przekonaniu do korupcji dochodzi przede wszystkim w urzędach, ale nie jest to prawdą. Kilka lat temu głośno było w Polsce o procesach handlowców, którzy przekupywali pracowników sieci handlowych w zamian za lepszą ekspozycję ich produktów w wybranych sklepach (oczywiście z pominięciem oficjalnych zasad sieci). Ale bardzo często zachowania o charakterze korupcyjnym są dużo bardziej subtelne. Zdarza się, że nawet sami zainteresowani nie mają świadomości, że postępują niewłaściwie.

Do tego typu praktyk można zaliczyć lobbing oparty np. na koneksjach rodzinnych. Dany pracownik, ceniony jako bardzo dobry specjalista, może wpływać na osoby decyzyjne, próbując przekonać je do zamówienia usług w polecanej przez siebie firmie. Używa przy tym argumentów merytorycznych, wskazuje na konkretne korzyści
z ewentualnej współpracy z usługodawcą. Dopiero po podpisaniu umowy okazuje się, że preferowana firma prowadzona jest np. przez kuzyna lobbującego pracownika.

- Tego rodzaju korupcja nie musi być związana z konkretną korzyścią majątkową dla „lobbysty”. Wystarczy zwykła reguła wzajemności – pracownik liczy, że kuzyn odwdzięczy się kiedyś za jego przysługę. A wśród pracowników utrwala się przekonanie, że w tej firmie większość spraw załatwia się w taki właśnie, nietransparentny sposób – zauważa Jarosław Marciniak.

Etyka – gwarantowana na piśmie

Powyższy przykład dobrze obrazuje, że postawy nieetyczne, jeśli są w firmie tolerowane, w długiej perspektywie mogą powodować wymierne straty i stanowić zagrożenie dla interesów firmy. Jak bronić się przed sytuacjami tego typu?

- W organizacji muszą być jasno określone i spisane reguły gry. Programy polecania czy rekomendacji są dzisiaj dobrą praktyką. Powinny być one jednak jawne, przejrzyste i stosowane bez wyjątków. Wtedy ryzyko nepotyzmu czy kumoterstwa zostaje ograniczone – mówi trener Effect Group.

To samo dotyczy również innych zasad. Przedsiębiorstwa powinny wpisywać etykę w swoje standardy,
a następnie, konsekwentnie przestrzegać własnych reguł. Zacząć najlepiej od spisania obowiązujących procedur. Preferowane zasady postępowania można zapisać np. w formie kodeksu etycznego i wiele przedsiębiorstw tworzy dziś dokumenty tego typu.

Tyle, że to oczywiście nie wystarczy. Zasady muszą być konsekwentnie przestrzegane, a w przypadku ich złamania, konsekwencje muszą być wyciągane tak wobec szeregowych pracowników, jak i wobec ich menedżerów. Przewidziane kary powinny mieć przede wszystkim charakter prewencyjny – a więc ich rolą jest
w pierwszej kolejności powstrzymywanie przed określonymi zachowaniami. Powinny stanowić sygnał,
że działania sprzeczne z kodeksem etycznym nie będą w firmie tolerowane.

Świadomość menedżerów i pracowników

Często pomijanym, a w praktyce niezwykle ważnym elementem tworzenia etycznej kultury organizacyjnej jest edukacja pracowników i menedżerów. W końcu nawet najlepszy kodeks etyczny pozostanie martwy, jeśli będzie niezrozumiały dla pracowników lub zespół po prostu nie będzie znał zapisanych w nim zasad. Ważne jest także, jak dość ogólne zapisy stosować w konkretnych sytuacjach. A w tym celu potrzebne jest stałe budowanie świadomości i uzupełnianie wiedzy.

W szczególności dotyczy to kadry kierowniczej. Mawia się, że „przykład idzie z góry”. I faktycznie, zachowanie menedżerów często modeluje postępowanie pracowników niższych szczebli.

- Potrzebne są szkolenia i warsztaty dotyczące postaw i zachowań, uprawnień i zobowiązań kierowniczych. Konieczne jest uświadomienie, że pracodawca ma pełne prawo oczekiwać od menedżerów więcej niż od pozostałych pracowników! – podkreśla Jarosław Marciniak.

Obecnie prawo zmienia się w kierunku, w którym przedsiębiorstwa stają się zobowiązane do przestrzegania zachowań prawnych i etycznych, jednocześnie zapewniając bezpieczeństwo sygnalistom – czyli osobom, które zgłaszają nieprawidłowości zauważone w firmie. A te mogą dotyczyć zarówno zachowań korupcyjnych, defraudacji, pospolitych kradzieży (np. materiałów biurowych), jak i przypadków mobbingu czy molestowania. Niestety, można mieć poważne wątpliwości, czy polskie firmy są przygotowane do wyjaśniania tak różnorodnych problemów oraz do zapewnienia ochrony tym, którzy mają odwagę zgłosić nieetyczne lub bezprawne praktyki swemu pracodawcy.

W tym zakresie także potrzebne są właściwe działania. Od mini-audytów w poszczególnych obszarach (relacje, etyka, „antykorupcja”), przez odpowiednie regulacje wewnętrzne, po edukację wszystkich zatrudnionych.

- Warto zacząć od przeglądu sytuacji obecnej. Można np. przeprowadzić ankietę dla pracowników (lub ich reprezentatywnej grupy). W tym przypadku zdecydowanie powinien to robić ekspert spoza firmy. Informacje zebrane w ten sposób, z gwarancją anonimowości, mogą okazać się doskonałym podłożem do ustalenia priorytetów i poszczególnych kroków w tym obszarze – zapewnia trener.

O etyce trzeba więc głośno mówić, ale też podejmować bardzo konkretne działania, by tworzyć etyczne środowisko pracy.

Najnowsze artykuły

Ruszyły rekrutacje MBA
2019-04-01 TRENDY I WYZWANIA HR NA 2019 ROK – CZAS NA PROFESJONALNY ONBOARDING
2019-04-01 DZIEŃ OTWARTY AVENHANSEN | 2019
2019-04-01 WELLNESS W PRACY, CZYLI … BHP 21.WIEKU
2019-04-01 WORK-LIFE BALANCE PRACOWNIKÓW
2019-04-01 Jak zostać Skutecznym Handlowcem?
2019-04-01 Z życia telemarketera. Czyli błędy powielane każdego dnia. Jak je rozwiązać?
2019-04-01 EKONOMIA I ERGONOMIA RUCHU JAKO CZĘŚĆ HUMANIZACJI PRACY
2019-04-01 RODO po wdrożeniu – czy faktycznie działa?
2019-04-01 4 etapy rozwoju mówców wg Berta Deckera
2019-04-01


Ergo Solutions high5 MPM ACC TUV Semper WPWIZARD AGILE Fundacja Wszechnicy Budowlanej Szkolenia - Akademia Sukcesu SKK Centrum Szkoleniowe Lektor Poland & Emirates Grupa Solberg edu concept Cargo School Meritum Meritum Competence LTCA Akademia Instytut Studiów Podatkowych akademia Szybkiej Nauki eduFuturo Jakro Centrum Nauki i Biznesu Żak Sp. z o.o. Centrum Szkoleniowo - Edukacyjne WST ItDesk communication corner group Kancelaria rbr 4Grow Circinus BO Navigator Ekodialog ATL TUV Austria Szkolenia BHP Meeting Factory NT GROUP Sp. z o.o. IT Media Sukcess Consulting most wanted Theta - Doradztwo Techniczne vavatech wik conulting Certes Witlani Bioszkolenia AMC Instytut Logistyki i Magazynowania Lubelskie Centrum Doradztwa i Szkoleń Copernicus Mach & Partner Consulting Sp. z o.o. IKJM Akademia Kształcenia Kadr Kurswiedzy ROE Nowoczesna Edukacja Network Masters quallab Adept Szkolenierodo.pl Nowe motywacje kursysos.pl Progress Project SGP Group Fundacja Edukacji Prawnej Przeszkolimy.pl TQM Soft
VIDI Centrum Rozwoju Kadr - Pomagamy rozwijać Twoją firmę i pracowników, by zwiększać wartość i skuteczność działań.